پساب های صنعتی مختلف نیاز به طراحی و اجرای انواع پکیج تصفیه فاضلاب داشته و بدون آن ها عملیات تصفیه آب و پساب های صنعتی نمی تواند به درستی انجام پذیرد. منابع آبی موجود در کره زمین اگرچه قابل توجه هستند اما منابعی که می توانند در دسترس بشر قرار داده شوند اندک بوده و به همین سبب جلوگیری از آلودگی های احتمالی می تواند تا حد زیادی به حفظ منابع آبی در دسترس کمک نماید. برای آن که به موضوع تصفیه آب و پساب های صنعتی پرداخته شود باید پیش از هر چیزی با ویژگی های منابع آبی و همچنین اثراتی که ورود پساب های صنعتی بر منابع آبی می گذارند آشنا شویم

ویژگی های منابع آبی و نقش آن در تصفیه آب و پساب های صنعتی

برای درک بهتر فرایند های مربوط به تصفیه آب و پساب های صنعتی لازم است با ویژگی های منابع آبی بیشتر آشنا شویم.

به طور کلی منابع آبی شامل دو دسته کلی آب های زیر زمینی و آب های سطحی می شوند. آب های زیر زمینی آب هایی هستند که دارای ناخالصی های معدنی و حتی فلزات سنگین بالایی می باشند. این آب ها گاهی زلال بوده و در برخی موارد اندکی کدورت دارند. ویژگی مهم آب های زیر زمینی وجود مقادیر اندک مواد شیمیایی و عوامل بیماری زا در آن ها است. اما در این میان میزان گاز دی اکسید کربن در این منابع به میزان قابل توجهی بالا است. آب های سطحی نظیر آب دریا ها و اقیانوس دارای کدورت زیادی بوده و می توانند حاوی پساب صنایع گوناگون باشند. در این آب ها املاح یونی به میزان قابل توجهی بالاست که همین امر سبب شوری آب می شود.

آن چه در خصوص آب موجود در منابع آبی مختلف باید مورد بررسی قرار بگیرد عواملی نظیر مواردی است که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم نمود:

مواد جامد و محلول در آب

مواد جامد که به آن ها ته مانده کل هم گفته می شود به دو دسته اصلی ته مانده قابل صاف شده و غیر قابل صاف شدن تقسیم بندی می شوند. به طور کلی به کل مواد جامد معلق در آب TSS و به کل مواد محلول در آب TDS گفته می شود

  • وضعیت هدایت الکتریکی از منبع آبی

یون های موجود در آب می توانند عاملی جهت انتقال الکتریسیته به شمار بیایند و بر همین اساس میزان هدایت الکتریکی یا EC در آب مشخص می شود. رابطه مستقیمی میان هدایت الکتریکی و TDS در آب ها وجود دارد. همچنین افزایش دما می تواند میزان EC را افزایش دهد.

وضعیت قلیائیت و همچنین اسیدیته آب

این وضعیت از طریق شاخص pH مشخص می شود که میزان غلظت اسید و باز موجود در آب را به نمایش می گذارد. قلیائیت آب می تواند به صورت قلیائیت ساده یا قلیائیت کل مطرح شود.

  • میزان سختی آب که انواع مختلفی دارد

منظور از سختی در آب ها ظرفیت منبع آبی در ته نشینی صابون است. به این معنا که صابون معمولا در حضور کاتیون هایی نظیر کلسیم و منیزیم می تواند ته نشین شود و همین امر نمایان گر میزان وجود این کاتیون ها در آب است. سختی می تواند به صورت سختی موقت که به آن سختی کربناتی نیز گفته می شود یا سختی دائم که با نام سختی غیر بی کربناتی شناخته می شود مورد بررسی قرار گیرد. اگر هر دو این موارد هم زمان مد نظر قرار گیرد به آن سختی کل گفته می شود

  • کیفیت ظاهری آب شامل مواردی نظیر بو، مزه، رنگ و میزان کدورت

در میان ویژگی های کیفی آب از نظر ظاهری کدورت عاملی است که به آسانی قابل تشخیص است. وجود انواع ذرات کلوئیدی و ذرات ریزی که در آب قابل ته نشینی نیستند سبب کدورت آب می شوند. این ذرات می توانند انواع پلانکتون ها یا گل و لای باشند. در کنار کدورت رنگ آب نیز می تواند نمایان گر وجود انواع یون ها در آب باشد.

  • میزان مواد آلی موجود در آب شامل میزان ازت آب

زندگی شهری و عدم توجه به تصفیه آب و پساب های صنعتی می تواند سبب ورود انواع آلودگی های آلی به منابع آبی گردد که اثرات نامطلوبی را به همراه خواهد داشت.

images new اهمیت تصفیه آب و پساب های صنعتی - اهمیت تصفیه آب و پساب های صنعتی و اصول اولیه مربوط به آن

تصفیه آب و پساب های صنعتی جهت جلوگیری از انتشار آلودگی به منابع آبی

عدم انتشار انواع آلوده کننده ها به منابع آبی از طریق تصفیه آب و پساب های صنعتی موضوع بسیار مهمی است. در این خصوص می توان آلوده کننده های منابع آبی را در دسته بندی های مشخصی قرار داد.  اولین دسته بندی مربوط به تخلیه پساب ناشی از صنایع گوناگون به منابع آبی طبیعی است. هنگامی که فرایند تصفیه آب و پساب های صنعتی بر روی پساب صورت نگیرد و این پساب به صورت مستقیم وارد طبیعت شود می تواند تغییرات فراوانی را بر روی شرایط فیزیکی، شیمیایی و به طور کلی شرایط کیفی آب ایجاد نماید. در این میان باید اشاره کرده که پساب صنایع مختلف می تواند اثرات گوناگونی در وضعیت کیفی منابع آبی داشته باشد:

  • تخلیه فاضلاب های عمومی

تخلیه فاضلاب به آب های موجود در طبیعت می تواند تبعات فراوانی داشته و تغییرات بسیاری را در وضعیت منابع آبی ایجاد نماید. تغییرات در ظرفیت اکسیداسیون یکی از این موارد است. در واقع ورود انواع آلاینده ها به آب فرایندی را ایجاد می کند در آن اکسیژن به میزان بالایی مصرف می شود. وجود ترکیبات آلی در پساب و ترکیب آن با اکسیژن سبب تولید گاز دی اکسید کربن و از دسترس خارج شدن اکسیژن می گردد.

همچنین ورود انواع عواملی بیماری زا نظیر باکتری ها و ویروس ها به محیط های آبی می تواند ناشی از عدم استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب برای بهبود کیفیت پساب ناشی از صنایع گوناگون باشد. ایجاد انواع بیماری ها نظیر بیماری های دستگاه گوارش و بیماری های کبدی که ناشی از عفونت های مربوط به فاضلاب هستند مواردی است که از طریق آب آلوده به آسانی انتشار می یابد. حتی در برخی موارد بیماری های مهلکی نظیر وبا و حصبه نیز از طریق آلودگی های موجود در پساب ها منتقل می شوند.

موضوع دیگری که در این بخش می تواند مورد توجه قرار گیرد تغییرات شیمیایی آب پس از ورود انواع مواد شیمیایی است که از طریق پساب تصفیه نشده وارد آب می شوند. یکی از اصلی ترین نمونه های ورود مواد شیمایی ناشی از عدم تصفیه آب و پساب های صنعتی به منابع آبی، انواع مواد شوینده است. علاوه بر این ورود انواع فلزات سنگین به منابع آبی نیز می تواند مخاطراتی را به همراه داشته باشد.

  • تخلیه پساب های ناشی از صنایع کشاورزی

علاوه بر تغییراتی که ورود فاضلاب ها عمومی به آب های طبیعی ایجاد می کند باید به آلودگی هایی که از طریق صنایع کشاورزی به منابع آبی وارد می شود نیز اشاره نماییم. در صنعت کشاورزی استفاده از انواع کود های طبیعی و شیمیایی امری رایج بوده و افراد بدون توجه به اثرات زیست محیطی اقدام به رها سازی پساب های حاوی باقیمانده این کود ها به محیط می نماید. استفاده بیش از حد استاندارد از انواع کود های شیمیایی می تواند سبب افزایش برخی از مواد نظیر یون نیترات و فسفات در منابع آبی گردد. همچنین برخی از سمومی که مورد استفاده مزارع قرار می گیرد نظیر سم های دفع آفات نباتی که شامل انواع حشره کش ها نیز می شود همه می تواند به شکلی غیر قابل کنترل منابع آبی طبیعی را آلوده نمایند.

  • سایر منابع آلودگی مرتبط به پساب ها

در کنار مواردی که بیان شد می توان اشاره کرده وجود انواع مواد جامد معلق که به طرق مختلف وارد پساب می شوند مانند موادی حاصل از فرسایش خاک می تواند منابع آبی را آلوده نماید. همچنین آلودگی های حرارتی از دیگر موضوعاتی است که در تصفیه آب و پساب های صنعتی کمتر به آن پرداخته می شود. مواد رادیو اکتیو در پساب برخی از صنایع باید به شکل کاملا کنترل شده از پساب حذف شود. صنایع نفت و گاز و پتروشیمی همواره در حال تولید پساب هایی حاوی انواع مواد مضر برای محیط زیست بوده اند و عدم توجه به تصفیه آب و پساب های صنعتی در این صنایع می تواند مشکلات فراوانی را به وجود بیاورد. ورود پساب صنایع بدون توجه به تصفیه آب و پساب های صنعتی می تواند در نهایت سبب آلودگی آب های زیر زمینی شده و مشکلات فراوانی را به همراه داشته باشد.

تصفیه آب 2 - اهمیت تصفیه آب و پساب های صنعتی و اصول اولیه مربوط به آن