روش های تصفیه فاضلاب

در این مقاله با موضوع مهم و کلیدی روش های تصفیه فاضلاب  بیشتر آشنا میشویم زیرا فاضلاب ها و پساب های صنعتی و خانگی به دلیل اینکه مواد شیمیایی و سموم زیادی دارند اگر بدون تصفیه وارد محیط زیست شوند تاثیرات منفی زیادی بر روی اکوسیستم حیوانات و گیاهان خواهند داشت.

 مواد شیمیایی ممکن است وارد بدن حیوانات و گیاهان شوند و از طریق چرخه ی تغذیه ای به بدن انسان برسند که این موضوع مسلماً بر روی سلامت انسان ها هم بی تاثیر نخواهد بود. نکته ی جالب توجه این است که این آلاینده ها هر کدام دارای ویژگی ها و مواد شیمیایی متفاوتی هستند که برای تصفیه هر کدام روش های تصفیه فاضلاب مختلف استفاده می شود. برای تصفیه ی فاضلاب فاکتورهای بسیار مهمی مد نظر است که تصفیه با توجه به آن باید انجام بگیرد. پساب ها ممکن است حاوی مواد کلوئیدی، مواد سمی، مواد شیمیایی، مواد جامد، چربی، روغن و … باشند که تصفیه هر کدام از این ها برای استفاده از آب حاصل به منظور استفاده ی کشاورزی، صنعتی و مهم تر از همه آشامیدنی مهم است. این مواد، تا حدودی تعیین کننده ی نوع تصفیه فاضلاب هستند، که کدام روش برای تصفیه مورد نظر انتخاب شود.

 موردی که در درجه ی بعدی حائز اهمیت است اینکه برای تصفیه ی فاضلاب و نصب پکیج ها و یا تصفیه خانه ها باید فضای مورد نظر در دسترس باشد که کار تصفیه به درستی انجام بگیرد. در روش های تصفیه فاضلاب روش لاگون نیاز به بیشترین فضا نسبت به روش های MBR، MBBR، SBR، EAAS و … را دارد.

 در روش های تصفیه فاضلاب، تصفیه فیزیکی که به معنی آشغال گیری است در تصفیه خانه های مختلف باید انجام شود که این به نوعی همان تصفیه ی فیزیکی مورد نیاز برای همه ی روش های تصفیه است.

آشغال گیری تاثیری بر روی میکروارگانیسم ها یا سموم، مواد آلی و غیر آلی فاضلاب ها ندارد. در این میان تصفیه بیولوژیکی به دلیل اینکه از موجودات زنده برای از بین بردن سموم و آلاینده های در آن استفاده می شود یک روش حساس و مهم است. در تصفیه شیمیایی که بیشتر برای فاضلاب های صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد مواد شیمیایی برای تجزیه ی آلاینده ها به پساب افزوده می شوند، سپس باید مواد از بین برنده ی این مواد شیمیایی نیز در مرحله دوم اضافه شود که با این وجود می توان گفت با فرآیند ضدعفونی آب حاصل قابل استفاده در کشاورزی و صنعت است.

کدام روش های تصفیه فاضلاب کمترین فضا را اشغال می کند؟2 - کدام روش های تصفیه فاضلاب کمترین فضا را اشغال می کند؟

فرآیندهای بیولوژیکی

از روش های تصفیه فاضلاب که اهمیت بسیار زیادی در این امر دارد می توان به روش بیولوژیکی اشاره کرد. روش های بیولوژیکی که ابتدا در آنها آشغالگیری، دانه گیری و چربیگیری انجام می شود، شامل روش های متعددی است. در این روش یک فرآیند بیولوژیک باعث تصفیه می گردد، که اصولا با میکروارگانیسم ها انجام می پذیرد.

اگر یک فرآیند از اکسیژن استفاده کند به آن هوازی می گویند و اگر از اکسیژن استفاده نشود بی هوازی است.

 روش های هوازی شامل:

 روش های بی هوازی شامل:

در این میان روش بیوراکتور غشایی یا همان MBR کمترین فضا را اشغال می نماید. پس از آن روش MBBR و IFAS به علت وجود پکینگهای معلق و ثابت و نهایتا روش SBR به علت تلفیق واحد هوادهی و ته نشینی فضای کمتری را اشغال می کنند.

 به طور کلی از مهم‌ترین اهداف تصفیه فاضلاب و روش های تصفیه فاضلاب، حفظ محیط زیست و جلوگیری از نابودی اکوسیستم حیوانات و گیاهان است با تصفیه فاضلاب مواد سمی و بیماری زا تا میزان زیادی از بین می روند. در تصفیه فاضلاب ، مواد آلی عمدتاً ناپایدار هستند به مواد پایدار تبدیل می ‌شوند همانطور که اشاره شد این مهم از طریق روشهای فیزیکی شیمیایی و بیولوژیکی انجام می گیرد تصفیه فاضلاب از این رو مهم است که اگر مواد موجود در فاضلاب ها و پساب ها بخواهند به مرور زمان تجزیه و تصفیه شوند، با رشد جمعیت این قضیه قطع به یقین مشکل ساز خواهد شد. اساس بیشتر روش های تصفیه فاضلاب را تصفیه های فیزیکی تشکیل می دهند می توان گفت تصفیه های فیزیکی از قدیمی ترین روش های تصفیه فاضلاب در دنیا هستند.

به تصفیه های فیزیکی در اصطلاحات علمی و مهندسی واحد عملیات می گویند که کار آشغال گیری و فیلتراسیون عمدتا در این مرحله انجام می گیرد.

 به تصفیه های شیمیایی و بیولوژیکی فرآیندهای واحد تصفیه می گویند. همانطور که در بالا اشاره شد فرآیندهای بیولوژیکی هوازی و بی هوازی هستند و به فرآیندهایی که با حضور اکسیژن انجام می شوند فرآیند بیولوژیکی هوازی می گویند و به فرآیندهای بدون حضور اکسیژن، فرآیند های بیولوژیکی بی هوازی می گویند.

 تصفیه فاضلاب به روش هوازی:

فضای اشغال شونده توسط روش های بیولوژیکی هوازی و بی هوازی

در میان روش های تصفیه فاضلاب اعم از:

 روشMBR

 روش MBBR

 روش SBR

 روش EAAS

 روش لاگون

 می توان گفت روش لاگون با وجود اینکه روشی کاربردی و بسیار اساسی برای تصفیه فاضلاب است از نظر مکان و فضا نیاز به زمین گسترده برای احداث این نوع تصفیه خانه دارد.

جالب توجه است که این روش در تصفیه فاضلاب های لبنی بسیار کارآمد است. اما به دلیل اینکه نیاز به زمین های گسترده دارد متاسفانه کمتر مورد استفاده قرار می گیرد.

 روش MBR یک روش بیولوژیکی هوازی است، این روش شباهت زیادی به روش لجن فعال دارد با این تفاوت که حوضچه های ته نشینی در این مورد وجود ندارد و غشای نصب شده در راکتور این کار را انجام می دهد، در نتیجه فضای کمتری را نسبت به روش لاگون در بر می گیرد. روش دیگر در این فرآیند روش SBR است که نتیجه ی بسیار خوبی در فرآیند تصفیه فاضلاب شهری و صنعتی دارد در این روش چون همه فعالیت ها در یک راکتور انجام می شود نیاز به فضای بسیار کمی دارد.

روش دیگر از روش های تصفیه فاضلاب بیولوژیکی، فرآیند EASS است که خود نوعی فرایند لجن فعال است، که در این روش مواد آلی زیست تخریب پذیر تحت شرایط هوازی اتفاق می افتد. چون سیستم این تصفیه به صورت یکپارچه است برای نصب آن نیاز به فضای زیادی نیست و علاوه بر آن حمل و نقل آن هم راحت است.

روش MBBR همان روش لجن فعال است که این روش برای حذف BOD، COD و نیتروژن بسیار کار آمد است، البته از لحاظ اقتصادی این روش زیاد به صرفه نیست ولی از لحاظ فضای اشغال شده نسبت به روش لاگون فضای کمتری را در بر می گیرد.