همه ما می دانیم که آب مایع بی رنگ مایه حیات شناخته شده و علاوه بر مصارف خوراکی در صنایع گوناگون نیز به کار برده می شود؛ اما شاید جالب باشد بگوییم که این مایع بی رنگ پیش از آنکه به دست شما برسد طی چندین مرحله و توسط دستگاه های مختلف تصفیه می شود تا آلاینده ها و اجزای نامطلوب از آن حذف گردد، به طوری که برای انواع مصارف خوراکی و صنعتی قابل استفاده باشد. از این رو باید بگوییم که تصفیه آب پیش از مصرف آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

تصفیه آب به مجموعه اعمال و فرآیندهایی گفته می شود که طی آن انواع آلاینده ها، آلودگی ها و میکروب ها از آب جدا شده و در نهایت آب پاکیزه با غلظت معین برای انواع مصارف صنعتی و خوراکی به دست می آید. فرآیندهای تصفیه آب معمولا در چندین مرحله و توسط دستگاه های مخصوصی انجام می شود.

اگر هنوز هم می پرسید تصفیه آب چیست؟ یا چه کاربردی دارد؟ باید بگوییم تصفیه به مجموعه اعمال و فرآیندهایی گفته می شود که طی آن انواع آلاینده ها، آلودگی ها و میکروب ها از آب جدا شده و در نهایت آب پاکیزه با غلظت معین برای انواع مصارف صنعتی و خوراکی به دست می آید؛ اما علت اصلی این کار چیست؟ یا چرا باید آب را تصفیه کنیم؟

در واقع همانطور که می دانید انسان برای انجام انواع فعالیت های روزانه خود به آب شیرین نیاز دارد و با توجه به کمبود منابع آب شیرین در طبیعت لازم است که برای جلوگیری از هدر رفت این مایه ی حیات از انواع روش های تصفیه استفاده نماییم. شاید بگوییم با وجود اقیانوس ها و دریاهای پهناور چگونه می توان گفت که با کمبود منابع آبی مواجه هستیم؟ در پاسخ باید گفت که آب اقیانوس ها و دریاها شور می باشد و برای استفاده از آن ها لازم است که از دستگاه های اب شیرین کن استفاده نماییم تا آب شور به آب شیرین تبدیل شود.

تبدیل آب شور به آب شیرین فرآیند دشوار، زمانبر و پر هزینه ای است، لذا کمتر کسی است که برای مصارف صنعتی یا خوراکی از این روش برای تولید آب شیرین استفاده کند، به همین جهت در سراسر جهان از انواع روش های تصفیه آب استفاده می کنند تا با تصفیه مداوم آب آب مورد نیاز صنایع و آب آشامیدنی را تامین نمایند.

بنابراین از تصفیه آب علاوه بر آنکه در زمینه پاکسازی آب آشامیدنی استفاده می شود، در زمینه تصفیه مداوم آب به جهت کاربرد چندین باره آن در مصارف صنعتی نیز استفاده می کنند و بدین طریق به نوعی از هدر رفت منابع طبیعی آب در جهان جلوگیری به عمل می آید.

تصفیه آب چیست؟ 2 - تصفیه آب چیست؟

معرفی فرآیندهای تصفیه آب

با توجه به آنکه مصرف آب سالم و بهداشتی با سلامت و حیات انسان ها ارتباط تنگاتنگی دارد، لذا لازم است بگوییم تصفیه آب برای مصارف خوراکی نسبت به سایر مصارف ان از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ اما لازم است به ذکر است که از تصفیه آب در صنایع مختلف، تامین آب مراکز تفریحی همچون پارک های آبی، استخرها و دریاچه های مصنوعی پرورش ماهی و آبزیان نیز استفاده می شود.

همانطور که پیش تر اشاره شد منظور از تصفیه آب حذف آلاینده ها و آلودگی های موجود از آب می باشد تا بدین طریق آب سالم و بهداشتی با غلظتی معین برای انواع مصارف صنعتی و خوراکی آماده شود. از جمله موادی که در طی فرآیند تصفیه از آب جدا می شوند جامدات آلی، مواد معدنی، جامدات معلق، عوامل بیماری زا همچون باکتری ها و میکروب ها و انواع جلبک ها می باشند.

فرآیندهای تصفیه آب معمولا در چندین مرحله و توسط دستگاه های مخصوصی انجام می شود؛ اما به طور کلی مراحل تصفیه آب را با توجه به جداسازی انواع آلاینده ها و مواد جامد می توان به دو دسته تقسیم کرد که دسته اول مراحل جداسازی واحد های فیزیکی از آب را شامل شده و دسته دوم شامل مجموعه اقداماتی است که به منظور گندزدایی آب و جداسازی آلودگی ها و عوامل بیماری زا از آن توسط فرآیندهای شیمیایی انجام می شود.

در تصفیه خانه ها با توجه به کاربرد آب تصفیه شده در مصارف صنعتی و خوراکی از روش ها و مراحل مختلفی به منظور تصفیه آب استفاده می شود، در واقع بسته به کاربرد آب تصفیه شده گاهی از چندین روش به طور همزمان برای تصفیه آب استفاده می کنند و این در حالی است که در برخی مواقع تنها از یک یا دو روش برای تصفیه ی آب استفاده می شود، به منظور درک بهتر این مطلب در ادامه به تشریح انواع روش ها و مراحل تصفیه ی آب می پردازیم.

انواع روش ها و مراحل تصفیه آب

امروزه در تصفیه خانه ها از برخی اصول فیزیک، مکانیک و شیمی در زمینه تصفیه آب استفاده می شود، در واقع فرآیندهای تصفیه شامل ترکیبی از عملیات های فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی است که در تصفیه خانه ها و توسط دستگاه ها و ابزار مخصوص بر روی آب مصرفی اعمال می شوند؛ اما لازم به ذکر است که در اغلب موارد از روش هایی تحت عنوان تصفیه مقدماتی به منظور کاهش ناخالصی های موجود در آب استفاده می شود تا آب مصرفی پیش از رسیدن به تصفیه خانه تا حد مطلوبی تصفیه شده و بدین طریق از فشار بر مراحل اصلی تصفیه ی آب کاسته شود.

پس از تصفیه مقدماتی آب مصرفی انواع فرآیندهای تصفیه آغاز شده و با توجه به کاربرد آب تصفیه شده در صنایع و مصارف گوناگون از انواع مراحل و روش های تصفیه در زمینه پاکسازی کامل آب مصرفی استفاده می شود. به طور کلی فرآیندهای تصفیه آب ترکیبی از روش های انعقاد، لخته سازی، ته نشینی، صاف کردن و گندزدایی می باشد که تمامی این فرآیندها در تصفیه خانه و توسط دستگاه های مخصوص انجام می شوند؛ اما به طور معمول انواع روش های رایج تصفیه آب را می توان در مراحل زیر دسته بندی کرد:

  • مرحله آبگیر:

در این مرحله معمولا برای تصفیه آب های سطحی در ابتدا آب را در یک واحد ساختمانی که دارای یک ساختمان بتنی می باشد، جمع آوری می کنند و به این واحد آبگیر گفته می شود. آب در این مرحله در واحد آبگیر برای مدتی معین نگهداری می شود و بدین طریق جامدات معلق در آب به آرامی و به مرور زمان از آب جدا شده و تصفیه ساده آب اتفاق می افتد.

در این مرحله سعی بر آن است که واحدهای جامد و مواد معلق بزرگی که می توانند راندمان تصفیه را پایین آورده و به دستگاه های تصفیه آسیب بزنند را از آب جدا نمود. بدین منظور از توری های تصفیه مخصوص برای جداسازی انواع مواد معلق ریز و درشت در آب استفاده می شود.

  • مرحله تصفیه شیمیایی مقدماتی:

در این مرحله با استفاده از مواد شیمیایی مختلف به کنترل رشد گیاهان آبزی پرداخته می شود. رشد گیاهان آبزی داخل آب در زمان تصفیه می تواند مشکلات مختلفی به وجود آورد و به دستگاه های تصفیه آسیب بزند، از این رو با تصفیه شیمیایی مقدماتی آب سعی داریم رشد این گیاهان را تا آخرین مرحله تصفیه کنترل نماییم.

  • ته نشینی مقدماتی:

در این مرحله آب به مدت 1 الی 4 ساعت در استخرهای تصفیه نگهداری می شود تا انواع مواد جامد همچون سنگ ریزه ها، شن، ماسه و سایر مواد ریگ دار از آب جدا شده و در کف استخر ته نشین شود. در واقع در این نوع ته نشینی سعی داریم با جداسازی فیزیکی مواد از آب تا حدودی آب را تصفیه نماییم.

  • هوادهی:

این مرحله عموما برای تصفیه آب های آشامیدنی به کار برده می شود. در این روش با افزودن برخی گازها از جمله گاز اکسیژن به آب سعی داریم گازهای نامطبوع را از آب جدا نموده و شکل مطلوب تری از آب مصرفی را به دست آوریم. از هوادهی معمولا در تصفیه آب های زیر زمینی استفاده می کنند، زیرا آب ها سطحی طی مدت زمان زیادی در تماس با اتمسفر بوده اند و لذا عملیات هوادهی گاز به صورت طبیعی برای آن ها انجام شده است.

همچنین علاوه بر روش های مذکور از روش های دیگری از جمله انعقاد و لخته سازی، اکسیلاتور و پولساتور نیز در زمینه تصفیه آب  استفاده می شود که با توجه به کاربرد آب تصفیه شده در مصارف گوناگون آشامیدنی و صنعتی می توان از انواع این روش ها استفاده کرد؛ اما همانطور که در ابتدا نیز گفتیم روش های آبگیر، ته نشینی مقدماتی، آشغالگیری، تصفیه شیمیایی مقدماتی و هوادهی به عنوان معمول ترین و رایج ترین روش ها در تصفیه آب شناخته می شوند.